KÄ°TABIN ADI           : ATEÅžTEN GÖMLEK
KÄ°TABIN YAZARI    : Halide Edip ADIVAR
YAYINEVÄ°                 
VE ADRESÄ°              : Atlas Kitabevi
                                   Adnan  Saygun Cad.             
                                    4/1-2 Sıhhiye
BASIM                      : 1995



ANLATIM PLANI:
1. Kitabın Konusu
2. Kitabın Özeti
3. Kitabın Ana Fikri
4. Kitaptaki Olayların ve Åžahısların   
    DeÄŸerlendirmesi
5. Kitap Hakkında Şahsi Görüşler
6. Kitabın Yazarı Hakkında Bilgi


KÄ°TABIN KONUSU

   Roman, KurtuluÅŸ Savaşı yıllarında geçmektedir ve o zamanın koÅŸullarıyla birlikte bir gencin yaÅŸadıklarını anlatmaktadır.


KİTABIN ÖZETİ

Peyami, Dışişlerini seçen bir gençtir. Bacaklarını kaybetmiştir. Hatıralarını yazdığı sıralarda, kafatası da açılacak, içeride kaldığı sanılan bir kurşun aranacaktır.
Peyami’nin uzak bir akrabası olan Ayşe, İzmir’den, onunla evlendirilmek üzere İstanbul’a davet edilmiş, ama Peyami istememiştir. Bunun üzerine, onuruna çok düşkün olan Ayşe, bir daha hiç bir zaman Peyami ile evlenmemeyi kafasına koymuştur. Nitekim bir başkasıyla evlenir. Ayşe’nin kardeşi Cemal de subay olan akrabadır. Harbiye Nezareti’ndeki Binbaşı İhsan’la Mütareke’nin ilk zamanlarından beri çok iyi anlaşmaktadırlar. O sırada hepsi İstanbul’da bulunmaktadırlar. Peyami’nin annesi Şişli’deki salonuyla o günlerin kibar kadını, söz geçiren bir kadınıdır. Kadınlar arasındaki propogandayı o idare eder. İstanbul’da çeşit çeşit inanç, türlü türlü çalışma vardır. Özellikle manda taraftarları, ülkeyi başka bir devletin boyunduruğu altına koymak isteyenler çok çalışmaktadırlar. Bir gün, İzmir’e yunanlıların çıktığı haberi gelir. Ayşe’nin kocasını, küçük oğlunu, birçok masum insanla birlikte süngülemişlerdir. Ayşe, İstanbul’a Peyami’lere gelir.
                       
   Ä°hsan’la Cemal, Sultan Ahmet Mitingi’nden sonra Anadolu’ya geçerler. Åžiddetli bir tifo geçirdikten sonra Peyami ile AyÅŸe de, bir kaÄŸnıya atlayıp Kandıra köylerinde Ä°hsan’la buluÅŸurlar. Bir çete kurmuÅŸlardır. Ulusal Hareket’e karşı koymak isteyen köyleri yola getirirler. Peyami’yi, dil bilgisinden yararlanmak üzere, tercüman olarak Milli Müdafaa’ya verirler.Ankara’ya gelir.AyÅŸe de hemÅŸire olmuÅŸ, EskiÅŸehir’e gitmiÅŸtir. Ä°hsan, sessiz ve çelikten bir insan gibi, yorulmak bilmeden çalışır durur. Hepsi AyÅŸe’nin Ä°zmir kızının peÅŸinde, Ä°zmir yolunda ölmeye söz vermiÅŸlerdir.
   Peyami büyük bir uÄŸraÅŸtan sonra, kendini Ä°hsan’ın komutası altındaki birliÄŸe verdirir.Ä°hsan bir akÅŸam Peyami’ye AyÅŸe’yi nasıl yana yana sevdiÄŸini anlatır.Ä°kinci Ä°nönü Savaşı’nda alayının başında, başını kurÅŸunlara uzatarak ölümü beklemiÅŸtir. Metristepe’de göğsünden bir kurÅŸunyiyerek bayıldığı an herÅŸeyin bittiÄŸine hükmetmiÅŸtir.
   Ä°hsan bir saldırı sırasında, bir makineli ateÅŸiyle vurulur. Peyami’nin kolları arasında hayatını kaybeder. HemÅŸire AyÅŸe de bu saldırıda hayatını kaybedenler arasındadır.
   Peyami, AyÅŸe ile Ä°hsan’ı Gökçepınar’da yanyana gömdürür.Niyeti Ä°zmir’e en önce girip, bunu Gökçepınar’da yatan AyÅŸe’ye anlatmaktır.
   Peyami’nin hatıra defteri burada biter.Ameliyattan sonra Cebeci Hastahanesi’nin iki doktoru bu konuda konuÅŸurlar. Yedek AsteÄŸmen peyami Efendi’nin kağıtları incelenmiÅŸtir. Ne Ä°hsan isminde bir alay komutanı bulunmuÅŸtur, ne de AyÅŸe adında bir hemÅŸire.Peyami’nin akrabası da bulunmamıştır. Bunun üzerine iki doktor, hatıra defterindeki olayların, kafasına kurÅŸun girmesinden ileri gelme hayaller olduÄŸuna karar verirler.


KÄ°TABIN ANA FÄ°KRÄ°
   
   Kitapta, üzerinde yaÅŸadığımız vatanımızın ne güçlüklerle bağımsızlığına kavuÅŸturulduÄŸu anlatılmaktadır.Biz, bu günleri kimlere borçlu olduÄŸumuzu bilmeli, bu bilinçle yaÅŸamalı ve ülkemizi hakettiÄŸi yerlere getirmeliyiz ki, Onlar rahat uyusun.


KÄ°TAPTAKÄ° OLAYLARIN VE ÅžAHISLARIN DEÄžERLENDÄ°RMESÄ°

   Kitapta genel olarak üç ÅŸahıs rol oynamaktadır:
PEYAMİ:Romanın asıl kahramanıdır. Milli Mücadele’ye Asteğmen rütbesinde yedek subay olarak katılmıştır.Romanda peyami’nin hatıra defterinde yazanlar anlatılmaktadır. Romanın sonunda bütün olayların Peyami’nin kafasına giren kurşundan dolayı gördüğü hayaller olduğu anlaşılır.
AYÅžE    : Peyami’nin akrabası. Kocası ve küçük oÄŸlu Ä°zmir’de Yunanlılar tarafından öldürülmüşyür. Bu olaydan sonra, hayatta tek isteÄŸi Ä°zmir’in geri alınmasını görmek olmuÅŸtur. Åžehit düşer.
Ä°HSAN   :Binbaşı rütbesinde bir subaydır. Anadolu’da Mücadele hareketine katılmıştır.AyÅŸe’yi sevmektedir ama bunu AyÅŸe’ye söyleyemez. Bir muharebede ÅŸehit düşer


KİTAP HAKKINDA ŞAHSİ GÖRÜŞLER

   Kitap KurtuluÅŸ Savaşı’nın nasıl kazanıldığı hakkında bilgi vermektedir ve her Türk gencinin okuması gereken faydalı bir eserdir.


KÄ°TABIN YAZARI HAKKINDA BÄ°LGÄ°

   Ä°stanbul'da doÄŸdu. Kimi kaynaklara göre doÄŸum yılı 1884'tür. Ä°ngiliz terbiyesiyle yetiÅŸmesini isteyen babası onu Ãœsküdar Amerikan Kız Koleji'nde okuttu. Orada Rıza Tevfik'den (Bölükbaşı) Fransız edebiyatı dersleri aldı ve DoÄŸu'nun mistik edebiyatını dinledi. Sonradan evlendiÄŸi Salih Zeki'den de matematik dersleri alıyordu. Koleji 1901'de bitirdi. 1908'de gazetelere yazmaya baÅŸladığı kadın haklarıyla ilgili yazılardan ötürü gericilerin düşmanlığını kazandı. 31 Mart Ayaklanması'nda bir süre için Mısır'a kaçmak zorunda kaldı.1909'dan sonra eÄŸitim alanında görev alarak öğretmenlik, müfettiÅŸlik yaptı. Balkan Savaşı yıllarında hastanelerde çalıştı. Gerek bu çalışmaları, gerekse müfettiÅŸliÄŸi sırasında Ä°stanbul semtlerini dolaÅŸması, ona çeÅŸitli kesimlerden insanları tanıma fırsatını verdi. 1919'da Sultanahmet Meydanı'nda, Ä°zmir'in iÅŸgalini protesto mitinginde yaptığı etkili konuÅŸma ünlüdür. 1920'de Anadolu'ya kaçarak KurtuluÅŸ Savaşı'na katıldı.
   
ESERLERÄ°:
Roman: Heyula, 1909; Raik'in Annesi, 1909; Seviye Talip, 1910; Handan, 1912; Yeni Turan, 1912; Son Eseri, 1913; Mev'ud Hüküm, 1918; Ateşten Gömlek, 1923; Vurun Kahpeye, 1923; Kalb Ağrısı, 1924; Zeyno'nun Oğlu, 1928; Sinekli Bakkal, 1936; Yolpalas Cinayeti, 1937; Tatarcık, 1939; Sonsuz Panayır, 1946; Döner Ayna, 1954; Akile Hanım Sokağı, 1958; Kerim Ustanın Oğlu, 1958; Sevda Sokağı Komedyası, 1959; Çaresaz, 1961; Hayat Parçaları, 1963;
Öykü: Harap Mabetler, 1911; Dağa Çıkan Kurt, 1922; Kubbede Kalan Hoş Seda, (ö.s) 1974; Oyun: Kenan Çobanları, 1916; Maske ve Ruh, 1945;
Anı: Türkün Ateşle İmtihanı, 1962; Mor Salkımlı Ev, 1963; Diğer Yapıtlar: Talim ve Terbiye, 1911; Turkey Faces West, 1930; Conflict of East and West in Turkey, 1935; Inside India, 1937; Türkiye'de Şark-Garp ve Amerikan Tesisleri, 1955; İngiliz Edebiyat Tarihi, 3 cilt, 1940-1949; Doktor Abdülhak Adnan Adıvar, 1956.


alıntı

---